Comunicatziones
A cosa Serve Registrarsi

La registrazione nell'area riservata in questo sito non offre molto, a parte la possibilità di avere a disposizione strumenti che il normale visistatore non ha, come vedere sezioni non pubbliche, la possibilità di... Leggi tutto...

Segnalazioni e Disclaimer

Segnalazioni

Nel caso in cui abbiate rilevato degli errori e/o inesattezze, segnalatelo tramite il modulo "Imbia Una E-mail" - si... Leggi tutto...

Fotografias de sos Poetas

De paritzos Poetas Sardos, sos matessi chi cuncurrene in sos Premios Literarios de Sardigna, apo fatu una regolta de fotofrafias seberadas in totu sos articulos chi... Leggi tutto...

Paginas e Articulos

Potet capitare chi un'articulu iscumparit da-e sa prima pagina. Los apo movidos pro faghere logu a sos ateros chi manu-manu benin aprontados. Cherinde, lo podides agatare in sa setzione 'Totu sos Articulos'. Si... Leggi tutto...

Ses in: Home Contos Sa cascia de Bachis

PostHeaderIcon Sa cascia de Bachis

Franco Piga su 11 de frealzu 2008. 

Su  sole no at mancu comintzadu a che frangher a una a una sa umbras chi su notte ad’isterridu subra ogni cosa, chi Bachis, comente ogni manzanu, at già ismulzadu cun pane e calch’avanzu de sa chena de su sero innanti, mastighende e malaighende cussa vida chi lu custringhet a trabagliare sa terra po nd’ogare cantu li servidi po campare. Aberta sa gianna si frimmat unu mamentu e astrolichende abaidat s’aera. Unu entigheddu si ch’est lende sas pagas nues chi nudda aian potidu po guastare una die de abrile, chi promitidi de essere bella, frisca e soliana.

Bachis frastimende puru su tempus, serrat sa gianna, pianu, po no nd’ischidare sa muzere ancora drommida. S’aculziat a s’istalla inue b’est Giobbe, su caddu etzu e mesu surdu e sos trastes chi impreat in campagna. Ponet su batile e sa sedda e pàssat sa latranga sutta sa coa, poi tirende sa chingia e abaidendesi su caddu narat: “Tzeltu chi si fisi istadu unu tratore aia leadu pius paga matana e ogni manzanu no aia devidu caminare in mesu su ladamine … malaitu cantu s’agatat”. Giobbe no mustrat de aer cumpresu, si puru esserat, si cagliat mudu, tantu ogni die est sa matessi cumedia, sos matessi frastimos, su matessi malumore.

Setzidu a caddu, Bachis, lu truvat cun d’una tocadedda de carcanzu e comente sempre lu lassat andare a sola, “Tantu connoschet su caminu mezus de me”, pensat. Giobbe, chena presse, guasi timindesi sa zoronada, sighit su caminu chi falat a s’ortu. Unu terrinu pag’atesu dae su riu e a lacana cun un’amigu, un’ateru ortulanu chi si narat Pedru. Arrivados chi sunu, Bachis, dae tesu idet propriu a issu, cun una manu in chintu e s’atera alzada a chelu cun su punzu serradu chi pariat minetende s’aera.

Chentza mancu si nde falare dae caddu li ettat sa oghe: “Pedru ! Pedru ! … ite b’ada !?”. Pedru a sa oghe si girat e bidu s’amigu, cun boghe airada e cun sos ojos che braja ‘e fogu atzesu rispondet: “Ite bà !?, mi abbà, beni, beni chi lu ides !”. Bachis, lestru falat dae caddu e abbaidat in su cunzadu de su ighinu, già piantadu a oltu pegas dies primu e bide su dannu: totu su logu forrojadu e degogliadu dae una masolza ‘e porcrabos chi b’aian iscurrizadu tota notte.

Perdeu ite dannu !”, narad’Bachis seriu seriu. Pedru, chentza rispondere e isconchinende andat a leare su tzapu, rimproverendesi a boghe bascia:  “Primu ‘e piantare aia devidu serrare su logu…acidenti a mie…” . Intantu Bachis, falat sa sedda, comintzat a giunghere su caddu a s’aradu e abaidendesi in tundu s’abizat chi carchi cosa non andat. Totu su logu este ifossadu dae sos porcrabos: su cunzadu ‘e Pedru, sa parte fata a ortu s’annu primu, a cust’ala e puru a cud’ala ‘e riu, totu est forrojadu e apetigadu. Totu francu su biculu chi ocannu issu aiat detzisu de faghere a ortu.

E ite diaulu !”, pensat “Chi siat terrinu malu, o chi b’epan betadu carchi cosa ?.” E cun custos pensamentos in conca comintzat a arare, truvende su caddu cun sa oghe. Presu a s’aradu b’est su chi una orta fidi unu fuete cun  puntolzu e chi como giughet solu sa lama de atalzu acaddat in punta, fata po ch’ogare ogni tantu sa terra dae s’alvada. No at fatu mancu una paia ‘e sulcos chi Pedru li etat una oghe dae tesu: “Bachisi !, Deo so andende a bidda po buscare unu pagu ‘e piantalza, nos bidimos crasa”.

Bachis faghet de conca po dare a cumprendere ch’at intesu e sighit a andare fatu su caddu chentza mancu si girare. Apena passadu mesudie, comintzat a essere istracu,  si puru li mancat pagu a finire, detzididi de si frimmare unu mamentu, po pasare e mandigare unu mossu de pane e casu e po atire un’istagnale ‘e abba a Giobbe. Agiuendesi s’ampulla ‘e s’aba pensat:  “Ma narami tue si custa est vida, oe mi tocat arende, cras manzanu devo ispedrighinare, a parte sero preparo sos sulco e  barigadu so piantende s’ortu. E finidu epèra, poi  b’est de tzapitare su patatu e sa fae, b’est sa inza de curare, su trigu, sas olias …chentza contare su restu. Mancu male Bainza m’agiuat nessi cun su bestiamine,  faghet su casu e su regotu …e si nono, comente aia fatu.

Malaita campagna, ma si divento ricu che frundo su tzapu cant’andat sa manu ”. Ancora murrunzende si nde pesat, s’acultziat a s’aradu, dat una falada e pè a sa timona po nd’iscutinare unu pagu ‘e terra, un’atera rasigada a s’alvada,  truvat Giobbe e torrat a  partire, afunghende sa lama curva  in sa terra niedda e umida, ancora fumosa. Ma fatos pegos passos, s’aradu si puntat cun sonu de ferru cun ferru. Giobbe proat a tirare, issu puru cretende de aer apidu una pedra pius manna ‘e sas ateras. Tirat, nde l’iscarralzat e si frimmat. Subitu Bachis ch’ispostat s’aradu, fatende su logu po che franghere sa pedra, ma bratzos e manos si frimman a mes’aria, s’imbenujat e cun su nare a unu prammu dae cussa cosa,   chel’essidi: “sant’Antoni meu e custu it’est”. Tirende e franghinde sa terra cun sas manos resessidi a nd’e ogare in su totu su ch’at apidu suta ‘e terra.

Est una cascia de linna, paret de nibaru, oramai de su matessi colore de sa terra po cantu deved’esere antiga. Longa duos prammos, alta unu e mesu, larga unu prammu e bator poddighes. Paret chi no epat ne frisciu e ne logu po intrare una giae o ateru istrumentu. Rinfortzada in ogni ispigulu e po tota sa longaria cun ferru bene trabagliadu dae unu mastru frailarzu. Sa linna no est tarulada e po cantu siad’antiga est innida e fissa che sa die chi carchi mastru ‘e ascia l’at sestada cun asciolu, serracu e pianita.

Bachis, chi oramai est cunvintu de aer apidu unu siddadu, s’abaidat in giru po ider si b’at zente, si calicunu s’est abizadu de sa cosa: niunu. Tando, lestru lestru trazat sa cascia suta ‘e una maja e chessa, cussa ch’est acultzu a sa giaga, sa chi dat a su caminu po torrare a domo.

Torradu a s’aradu, lu ponet eretu e truvat Giobbe po ch’ogare sos pegos sulcos chi restana, poi nd’isgiunghet su caddu e totu sodisfatu s’imbranconada aculzu a sa cascia, isetende s’iscurighada po che la pigare a s’acua.  

Cun sa cicìa falat subra ‘e ojos, comintzat a fagher contos,  proende a imaginare ite e cantu bi poder aer e ite nde podet fagher de totu cussu inari, oraria o it’ateru b’at. “Già fid’ora chi custa terra malaita epèrat resu carchi cosa”, pensat, “Poi ‘e tantu mi la dat sa paga, già fid’ora”. Gai nende sich’ingalenada, cun sa barra pogiada a sa manu aberta e su cuidu fichidu in terra po muntennere cussa conca gai piena ‘e pensamentos.

Arrivat s’ora, Bachis si nd’ischidat, si nde pesat e preparadu su caddu che ponet sa cascia in sa bertula, l’acotat subra sa sedda e partit. Coment’intrat in domo, cun sa bertula traza traza, serrat sa gianna e ponet su passante. Intantu sa muzere, iscretida po su retardu e bidende su maridu gai agitadu li narat: “Ma it’est su chi tenes, mi pares pessighidu dae chentu dimonios.” Bachis chentza l’abaidare in cara rispondet: “Baì, muda e agiuami a ponnere custa cosa subra sa banca.” Sa pobera femina oramai abetuada a sa paga grascia de su maridu, intrat sas manos in sa bertula e umpare nd’ogan sa cascia.

Bainza, bida sa cosa narat: “Deus cun totu so santos, it’est, ite nd’as batidu a intro ‘e domo ?”. Bachis chi no at mancu intesu, andat a sa tziminea po leare sa trotza e cun cussa in manu s’acultziat a sa banca, prontu a nd’iscaddighinare sa cascia. Ma chentza mancu la tocare issa s’aberidi a sa sola; paret boida, nd’essidi solu una neula chi lampizende e chentza fagher perunu sonu, leat una fromma umana, una figura ‘e femina. Bainza, etat unu tichirriu e chentza li essire ateru tunciu, cun sas manos astrintas in petorras, ruet in terra dimajada. Bachis, a buca aberta po s’assuconu, si lassat falare a istrampidu in sa cadrea, lassende sa trotza chi ancora giughiad’in manu. “E tue chie… o ite sese… !?”, resessidi a narrer.

Sa figura, fata de neula e de aria, tando faeddat: “Bachis, deo so s’anima de sa Terra, cussa chi tue malaighes ogni die e chi ogni die apetigas cun fele. Epùru ti so campende e primu ‘e te apo campadu a babbu tou, a nonnu mannu tou e mizas de ateras famiglias primu de issos. Totu m’ana tratadu cun amore e ana leadu cun riconoschentzia cantu lis apo dadu. Fintzas sas pedras, chi an’impreadu po nde pesare sos muros chi como tue asa po abitu. Babbu tou at beneitu ogni mamentu ch’at passadu in custu logu, ogni utiu ‘e suore chi m’at lassadu falare in sinu bi l’apo torradu creschinde su laore ch’at semenadu e ogni pianta  e cantu l’est bisonzadu, puru in piusu. A tie invece do pagu, puite dae sos frastimos no b’essidi nudda, puru su suore chi lassas falare este ischidu, chentza sa dulcura de s’amore.

Impara, impara a amare custa terra, puite at un’anima, sa matessi ch’at abratzadu a babbu tou e mama tua cando los asa interrados.  Cras manzanu lea custa cascia e suterrala in unu logu inue ses sicuru chi no b’asa a passare mai piusu, in tota vida.”  Nadas custas paraulas, sa figura lunghente torrat a esser neula chentza fromma e in d’unu mamentu si che torrat a sa cascia, chi sola si serrat cun su tzocu de sa linna atalzada dae su tempus.

Bachis, mesu istontonadu, comente chie at retzidu unu colpu de fuste in su atile, si passat sas manos in pilos nende: “Deus meu, Deus meu”. Poi dendesi una movida, leat lestru sa cascia, che la torrat a sa bertula e aberta sa gianna la ponet fora, poi atuende sa muzere l’agiuat a si nde pesare e a si setzere. Poi chi essidi,  leat sa bertula, andat a s’istalla e ponet sa sedda a Giobbe, chi cun sa passentzia de chie at su numene, no si ortat mancu cando intendet su camu in mesu e denteses cun sa paza chi fid’ancora mastulende. Garrigàda sa bertula e unu tzapu, Bachis setzidi a caddu e partidi.

Poi de oras  passats bizende a caddu, peri sos caminos iljaridos dae sa luna, in logos pagu connotos e pius pagu ancora traficados, s’agatat in una cussolza abandonada. Faladu dae caddu e isbarriadu su garrigu, mancari siat ancora notte, comintzat a tzapare po fagher su fossu. S’avreschida l’agatat suterrende sa cascia e carralzendela cun sas manos. Finida s’opera, Bachis si setzidi in terra, e cun in mente sas peraulas de sa Terra chi che fuetadas li turmentana tota sa pessone, finalmente pianghet. Sas lagrimas falan a isfunder cussu terrinu chi po tantu tempus at malaitu. Dae suta terra, unu lugore lenu lenu chi si peldet in sa lughe de su manzanu, dat a ischire chi sa Terra at perdonadu.                                                           

 

Aggiungi commento


Codice di sicurezza
Aggiorna